استانداردهاي محتوا براي پايگاه‌هاي اينترنتي دانشگاه‌ها

مقدمه
بيشتر استانداردهاي مطرح شده در زمينه طراحي وب، به رعايت نكات فني و گرافيكي صفحات مي‌پردازند. اما در يك پايگاه دانشگاهي و علمي، مطالب و محتويات اهميت زيادي دارند. در اين بخش سعي خواهيم كرد توصيه‌هايي براي ارتقاي كيفيت مطالب و ايجاد قابليت تبادل‌پذيري داده‌هاي علمي و پژوهشي ارايه نماييم.

عنوان صفحات (Page Title)
عنوان صفحه در بخش HEAD يك صفحه HTML و با برچسب <title> ايجاد مي گردد. عنوان صفحه در بيشتر مرورگرها ( Netscape ،Internet Explorer و غيره) در بالاي مرورگر و در كنار نام پنجره ظاهر مي‌شود. عنوان صفحه نقش مهمي در رتبه‌بندي پايگاه‌هاي اينترنتي توسط موتورهاي جستجو دارد و همچنين كاربران را در تشخصي موقيت خود در بين صفحات وب ياري مي كند. توصيه مي‌شود تمام صفحات وب متعلق به دانشگاه كه در معرض ديد عموم كاربران قرار دارند، داراي عبارت واحدي از دانشگاه در عنوان خود باشند. اين عنوان واحد مي‌تواند نام كامل دانشگاه به فارسي يا انگليسي و يا هر دو باشد. اين عنوان واحد مي تواند توسط مركز طراحي وب دانشگاه تعيين و ابلاغ گردد. در ادامه مي‌توانيد مثال هايي از اين نوع عنوان را براي دانشگاه علوم‌پزشكي ايران مشاهده نماييد:

صفحه اصلي:
Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشكي ايران

كتابخانه مركزي:
Central Library كتابخانه مركزي - Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشكي ايران

صفحه جستجو:
Search جستجو - Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشكي ايران

اطلاعات تماس
پايگاه‌هاي وب منبع اطلاعات عظيمي هستند و در اغلب موارد مي‌توانند آسان‌تر از يك مكالمه تلفني يا تماس از طريق ايميل به پاسخگويي پرسش‌هاي كاربران بپرداند. با اين وجود محدوديت‌هايي در دسته‌بندي مطالب وجود دارد كه باعث مي‌شود گاهي كاربران نتوانند پاسخ سوالات خود را در سايت بيابند. به همين دليل بايد گزينه‌اي براي برقراري ارتباط با اشخاص براي بازديد كننده پايگاه اينترنتي دانشگاه فراهم شود. براي اين منظور بايد نشاني پست الكترونيك هر واحد يا شماره تلفن آن در صفحات اصلي زيربخش‌هاي وب قرار داده شود. مثال هايي از كاربرد اين استاندارد در زير نمايش داده شده است:
مثال فارسي:
براي تماس با مديريت آمار و اطلاع‌رساني دانشگاه مي‌توانيد با شماره تلفن 82942512-021 تماس بگيريد يا نظرات و پرسش‌هاي خود را به نشاني پست الكترونيك stat@iums.ac.ir ارسال نماييد.

English Example:
Questions or Comments: e-mail stat@iums.ac.ir or call 0098-21-82942512.

توجه: مي‌توانيد با بهره‌گيري از پروتكل mailto (پروتكل اينترنتي مورد استفاده براي ارسال ايميل) كار را براي كاربران ساده‌تر كنيد.

عناصر شناسايي هويت دانشگاه (لوگو، آرم و غيره)
نشان يا آرم دانشگاه جزيي از هويت يك دانشگاه محسوب مي‌شود. براي اعتباربخشي به صفحات بهتر است نشان دانشگاه به نحوي در صفحات پايگاه نمايش داده شود و در انجام اين امر حفظ يكپارچگي در شيوه نمايش اين عناصر گرافيكي از اهميت بسياري برخوردار است. اين هدف مي تواند با قرار دادن نشان و نام دانشگاه به عنوان بخشي از تصوير سرصفحه (Banner) يا پس زمينه (Background ) تحقق يابد. نمايش نشان كوچك شده دانشگاه به صورت شمايل (Icon) در نوار نشاني (Address bar) نيز يكي از راه‌هاي مرتبط ساختن صفحات به پايگاه دانشگاه محسوب مي‌شود.
توليد بسته گرافيكي ويژه دانشگاه كه بتواند پاسخگويي نياز تمام واحدهاي دانشگاه (چه براي طراحي وب و چه براي ساير امور گرافيكي) و ارايه آن در قالب‌ها و اندازه‌هاي متنوع در وبگاه دانشگاه مي‌تواند كمك موثري به يكساني جلوه‌هاي گرافيكي مربوط نموده و از انجام كارهاي تكراري بكاهد. توصيه مي شود حداقل نشان يا آرم دانشگاه در اندازه‌ها و فرمت‌هاي مختلف در پايگاه دانشگاه عرضه شود. در حالت پيشرفته‌تر اين كارهاي گرافيكي مي‌تواند شامل موارد بيشتري شده و نمونه‌هاي كارت ويزيت، قالب‌هاي صفحات وب، سربرگ، پاكت نامه، كاور CD، برچسب آدرس، قالب اسلايد پاورپوينت، برگه يادداشت، بروشور دانشگاه و غيره را نيز در برگيرد.
موارد فهرست شده در بالا را مي‌توان به تفكيك واحدهاي سازماني مختلف دانشگاه ارايه نمود. همچنين براي هماهنگي بيشتر مي توان مجموعه مستندات و راهنماهايي را نيز به بسته گرافيكي فوق اضافه كرد كه طريق كاربرد عناصر (محل، اندازه، رنگ و غيره) را توضيح دهند.

عناصر راهبري
يكي از مهمترين امكاناتي كه بايد در تمام بخش هاي پايگاه وب وجود داشته باشد، اطلاع از موقعيت فعلي و نيز امكان تغيير سريع موقعيت است. توصيه مي‌شود حداقل پيوندي براي رفتن به صفحه اصلي پايگاه، در تمام صفحات پايگاه درج شود. اين پيوند بايد كاملا واضح و مشخص باشد. در زير تعدادي از عناصر به عنوان مثال ارايه مي‌شوند:

• لوگوي دانشگاه
• نام كامل دانشگاه
• شمايل (Icon) دانشگاه
• عبارت حقوق مالكيت معنوي (copyright statement)

عبارت حقوق مالكيت معنوي (copyright statement)
عبارت حقوق مالكيت معنوي بايد در تمام صفحات پايگاه تعبيه شود و به صفحه اصلي دانشگاه پيوند داده شود. توصيه مي‌شود اين لينك در پايين صفحات ايجاد شود و به صورت كد زير باشد:

رنگ‌بندي صفحات
توصيه مي‌شود براي حفظ يكدستي در طراحي صفحات، از يك رنگ واحد به عنوان رنگ شاخص استفاده شود. البته  رنگ‌هاي ديگري مي‌توانند در كنار رنگ اصلي استفاده شوند، اما بايد سعي شود رنگ كلي نمايانگر شباهت قوي با ظاهر صفحه اصلي سايت باشد. مركز رايانه دانشگاه مي‌تواند كدهاي Hex يك يا چند رنگ اصلي خود را در اختيار ساير واحدها قرار دهد. براي مثال به موارد زير توجه كنيد:

توصيف كد رنگ (Hex Value) نمونه رنگ نمونه طراحي رنگ متون پررنگ (عناوين مطالب) 5AA4E3   رنگ متون عادي 000000   رنگ متون پيوندشده 3366CC   رنگ پس‌زمينه صفحات F3FAFE

نكته: از آنجا كه امروزه تنها تعداد محدودي رايانه وجود دارند كه تصاوير را به صورت 256 رنگ نمايش مي‌دهند، استفاده از رنگ‌هاي Web Safe (رنگ‌هاي امن وب) الزامي نيست.
نكته: مي‌توان با بخش بندي پايگاه به چند زيربخش اصلي، مجموعه رنگ‌هايي را براي هر زيربخش در نظر گرفت.

اسناد

برگشت به فهرست مقالات

اين بخش به تدريج تكميل خواهد شد.